Inleiding
Deze folder geeft informatie over een vroege miskraam. Beschreven wordt wat een
vroege miskraam is, wat de oorzaak is, hoe groot de kans op een miskraam is,
en wat de verschijnselen zijn. Mogelijke
onderzoeken en behandelingen komen aan bod, evenals het herstel na een miskraam.
Ook andere oorzaken van bloedverlies in de eerste maanden van de zwangerschap komen ter sprake.
Wat is een miskraam
Een miskraam is het verlies van een niet-levensvatbare vrucht.
Een miskraam in de eerste twee tot vier maanden van de zwangerschap noemt men
een vroege miskraam. Een van de eerste verschijnselen is dikwijls vaginaal
bloedverlies. Men spreekt dan van een dreigende miskraam. Slechts in de helft
van die situaties treedt werkelijk een miskraam op; in de overige gevallen heeft
het bloedverlies een andere oorzaak. De medische term voor een miskraam is spontane
abortus. Voor het afbreken van een ongewenste zwangerschap gebruikt men de term
abortus provocatus. De term missed abortion gebruiken artsen en verloskundigen
voor de situatie waarin een niet-levensvatbare vrucht nog niet uit zichzelf naar buiten is gekomen.
Oorzaak van een miskraam
De oorzaak van een vroege miskraam is bijna altijd een aanlegstoornis. Het vruchtje
is niet in orde, en de natuur vindt als het ware een logische oplossing: het
groeit niet verder en het lichaam stoot het af. Een zwangerschap bestaat uit een
vruchtzak en een embryo. Het embryo ontwikkelt zich bij een normale zwangerschap
tot een kind. Bij een miskraam is vaak alleen de vruchtzak aangelegd, zonder embryo.
Het soms gebruikte woord 'windei' is feitelijk onjuist: er is wel degelijk een
embryo in aanleg, maar heel vroeg is er iets misgegaan. Het embryo komt dan niet
tot ontwikkeling of groeit niet verder door een gestoorde aanleg. De oorzaak is
meestal een chromosoomafwijking die bij de bevruchting is ontstaan. In de regel
gaat het hier niet om erfelijke afwijkingen, zodat er geen gevolgen zijn voor
een volgende zwangerschap. Een eerste miskraam is geen reden voor nader onderzoek;
dat wordt pas geadviseerd na meerdere miskramen. Ook dan levert onderzoek bij
het overgrote deel van de vrouwen slechts zelden een duidelijke verklaring voor de miskramen op.
Kans op een miskraam
Vroege miskramen komen betrekkelijk vaak voor: bij tenminste één op de tien
zwangerschappen is er sprake van. Dit betekent dat in Nederland jaarlijks
20.000 vrouwen een miskraam meemaken.
Kunt u een volgende miskraam voorkomen?
Als u opnieuw zwanger wilt worden, is het verstandig zo gezond mogelijk te leven.
Dat betekent gezond en gevarieerd eten, niet overmatig drinken, niet roken,
en geen medicijnen innemen zonder overleg. Toch is het niet mogelijk een miskraam
met zekerheid te voorkomen, ook als u zich aan deze regels houdt. Voor elke vrouw
die (opnieuw) zwanger wil worden, luidt het advies om dagelijks een tablet foliumzuur
van 0,4 mg of multivitamines speciaal voor de zwangerschap te gebruiken. Mocht u
voorafgaand aan de miskraam geen foliumzuur gebruikt hebben, dan hoeft u zich
daar niet schuldig over te voelen. Foliumzuur vermindert niet de kans op een
miskraam, maar wel de kans op een kind met een open rug.
Verschijnselen bij een dreigende miskraam
Zwangerschapsverschijnselen zoals gespannen borsten en ochtendmisselijkheid nemen
soms af vlak voor een miskraam. Vaginaal bloedverlies en soms wat menstruatieachtige
pijn bij een jonge zwangerschap kunnen het eerste teken zijn van een dreigende miskraam.
Bij de helft van de vrouwen met bloedverlies of wat buikpijn is er gelukkig niets
mis en verloopt de zwangerschap verder ongestoord. Ook hoeft u niet bang te zijn voor
aangeboren afwijkingen of andere complicaties.
Andere oorzaken van bloedverlies tijdens het begin van de zwangerschap
Bloedverlies in het begin van de zwangerschap duidt niet altijd op een miskraam.
Zo kan je baarmoedermond door de enorm verbeterde doorbloeding (
net als al je andere slijmvliezen zoals bijvoorbeeld van je tanden en van je neus)
makkelijker bloeden.. Bloedverlies komt dan vooral voor na gemeenschap of na (harde) ontlasting.
Een veel minder vaak voorkomende oorzaak van bloedverlies is een buitenbaarmoederlijke
zwangerschap. De zwangerschap is dan niet in, maar buiten de baarmoeder ingenesteld,
meestal in de eileider. De medische term voor een buitenbaarmoederlijke zwangerschap
is extra-uteriene graviditeit, vaak afgekort als EUG. De kans op een EUG is verhoogd
na een eileiderontsteking of een operatie aan de eileiders. Ook een zwangerschap bij
een nog aanwezig spiraaltje of na een sterilisatie kan buitenbaarmoederlijk zijn.
Bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap treedt nogal eens vrij
hevige buikpijn op. Vrij zeldzame oorzaken van bloedverlies vroeg in de zwangerschap
zijn het afsterven van een tweede vruchtje van een tweeling en een bloeding in de
baarmoeder naast het vruchtzakje. Als na onderzoek de oorzaak van het bloedverlies
onduidelijk blijft, spreekt men van een innestelingsbloeding: een bloeding die
ontstaat door ingroei van de zwangerschap in de wand van de baarmoeder.